چرا بشر تصمیم گرفت زنان را تحقیر و کنترل‌ کند؟

ضعف ما در مشروط بودن هویت و جنسیت ما است


Share/Save/Bookmark

چرا بشر تصمیم گرفت زنان را تحقیر و کنترل‌ کند؟
by ونداد
31-Jul-2011
 

به گونه‌ای تصادفی در یکی از نشست‌های ماهانه کلوب کتاب تورونتو، با منیره محمدی آشنا شدم و بلافاصله از طریق تماس و دوستی در فیس‌بوک متوجه شدم او مترجم یک تحقیق تاریخی درباره «زن‌آزاری» است. در اولین ملاقات باز هم کمابیش تصادفی در یکی از قهوه‌خانه‌های محله ایرانیان تورونتو، فرصتی فراهم شد تا با این نویسنده و محقق ایرانی گفت‌وگویی انجام دهم.

پیش از هر چیز، می‌خواهم بدانم آیا جزو آن گروه از فمینیست‌هایی هستید که می‌خواهند نسل مردان را منقرض ببینند؟

منیره محمدی (با موهای پیچ‌دارِ سیاه و احتمالاً رنگ شده، با هیکلی که گویا به تازگی از یک ورزش جدی دست کشیده است)، با لبخند و با اشاره به کتابش روی میز می‌گوید: بسیاری از دوستان نزدیکم که مشاور من در ترجمه و تهیه مقدمه این کتاب بودند می‌گویند من بیش از اندازه به مردان نظر مثبت داشتم. در ضمن فراموش نکنیم کتابی که یک‌سال و نیم از وقت مرا گرفته است و ترجمه آن را با جان و دل به جان خریدم، توسط مردی نوشته شده است که به نقل از همسر و دخترش واقعاً مردی دوست‌داشتنی بوده است.

مخاطب کتابی که ترجمه کردید چه کسانی هستند؟ آیا در فکر اشاعه اطلاعات اجتماعی و تاریخی به ایرانیانی هستید که اصلا در این حال و هوا نیستند؟

این کتاب توسط یک روزنامه‌نگار ایرلندی که در رسانه‌های غربی به مسائل اجتماعی و سیاسی می‌پردازد نوشته شده است. مخاطبان او به نظر من خوانندگانی با علایق اجتماعی هستند که به اشکال و درجه‌های متفاوت بر این باور هستند که بر زنان جهان در طول هزاران سال گذشته ستم روا شده است ولی فرصت دیدن و تشریح ماجرا به شکل همه‌جانبه و ریشه‌دار را نداشته‌اند.

من هم معتقدم که صد‌ها هزار و شاید اگر اغراق نباشد میلیون‌ها ایرانی به‌طور عمومی می‌دانند و بی‌شک در حین زندگی در ایران متوجه شده‌اند که بی‌حرمتی، اجحاف و حتی خشونت نسبت به زنان وطن‌شان وجودی عمیق دارد ولی شاید کاملاً نمی‌دانند این پدیده مختص ایران و شرایط اقلیمی و فرهنگی آن نیست و در حقیقت یک پدیده قدیمی جهانی است.

با وجود این واقعیت جهان‌شمول باید در نظر داشته باشیم که گرچه تاریخ غرب مملو از زن‌ستیزی بوده است ولی خوشبختانه زنان و همچنین مردان برابری‌خواه غربی توانسته‌اند تا حد بسیار قابل توجهی به مطالبات حقوقی خود دست یابند و با فرهنگ زن‌ستیز در جوامع خود مقابله کنند.

در اینجا می‌خواهم تاکید به اهمیت این موضوع کنم که ما ایرانیان نیز باید بتوانیم، البته با امید به آینده‌ای که برابری حقوقی و فرهنگی زنان و مردان را ضمانت می‌کند به فعالیت‌های فرهنگی و مبارزه‌های برابری‌خواهانه خود ادامه دهیم و با آگاهی از تاریخ، مذهب و فرهنگ سترونی که با آن روبه‌رو هستیم بخواهیم و بدانیم که ما نیز می‌توانیم آینده‌ای بهتر برای خود رقم بزنیم.

آیا نگران این نبودید که خواننده متوسط ایرانی از تیتر کتاب شما فرار کند؟

این نگرانی و بسیاری دیگر از اما و اگر‌ها وجود داشت و خواهد داشت. انگیزه اصلی من ثبت و برگردان کتابی تحقیقی بود که به شکل مستدل و منظم موضوع «زن به عنوان موجودی گناهکار» را در ذات تمدن‌های بشری جست‌وجو و شناسایی کرده است.

«جک هلند» به تعبیر «دریایی به عمق یک متر» از سراسر جهان نمونه‌های مشابه و مرسوم را جمع‌آوری کرده است که نشان می‌دهد چرا «قدرت باروری زنان» و به تعبیری «قابلیت جنسی و جذابیت سکسی زنان» احساس تهدید‌کننده‌ای را در مذاهب و عقاید بشری ایجاد می‌کند.

جک هلند که جوانی‌اش در اوج جنگ استقلال ایرلندی‌ها با انگلیسی‌ها گذشته است، اشاره می‌کند که در ایرلند شمالی و بویژه بلفاست که مرکز خشونت و جنگ‌های فرقه‌ای بوده است، اختلاف بین گروه‌‌های مختلف اجتماعی آن قدر زیاد بود که به کشتن همدیگر تن داده بودند، ولی در یک مورد با هم اختلافی نداشتند و آن هم بی‌حرمتی به زنان بود. به عنوان نمونه کلمه «کُس» شنیع‌ترین فحشی بود که ایرلندی‌ها به هم نسبت می‌دادند.

انگیزه شخصی خودتان چه بود؟ چه بخش و یا چه نوع اطلاعاتی در متن انگلیسی کتاب وجود داشت که وادارتان کرد از میان انبوه کتاب‌ها بویژه آثاری که زنان فمینیست و محقق درباره تاریخ زن‌ستیزی نوشته‌اند این کتاب را برای ترجمه انتخاب کنید؟

من سال‌هاست به خواندن متون ادبی، تاریخی و تئوریک فمینیستی مشغولم و با توجه به علاقه‌ای که به مسائل اجتماعی و فرهنگی دارم، با ولعی سیری‌ناپذیر پیوسته در حال پاسخ دادن به کنجکاوی‌های مورد علاقه‌ام بوده‌ام. از میان تمام کتاب‌هایی که در زمینه مساثل زنان خوانده‌ام، کتاب زن‌ستیزی جک هلند یکی از مهم‌ترین کتاب‌هاست که در عین این که مطالعه آن ضروری است، کتاب بسیار جذاب و گیرایی هم هست .

جک هلند تقریبا به هر دری زده است تا مستدل‌ترین و ریشه‌ای‌ترین مثال‌ها را از دل داستان‌های اسطوره‌ای، کتاب‌های مذهبی، شعرها، افکار فلسفی و بویژه ادبیات داستانی جهان پیدا کند. کتابی که او نوشته با ایجاد تسبیح رنگارنگ و مرتب چیده شده‌ای توانسته است به انسان‌ها، با هر اندیشه و مرامی نشان دهد که چرا و بر اساس چه منافعی، بشر تصمیم گرفت زنان را تحقیرشده و کنترل‌شده نگهدارد. البته این را هم گفته باشم که متاسفانه تاکید اصلی او بر ستمی که بر زنان رفته است چنان زیاد بود که به خود فرصت نداد تا چشم‌انداز روشنی از تغییرات جدید و مثبتی که در جهان صورت گرفته است ارائه دهد.

آیا به آشتی دو جنس خوشبین هستید؟ جایی خوانده‌ام که مردان به هر عملی دست می‌زنند تا هویت جنسی خود را ثابت کنند. بر اساس این دیدگاه مردان در طول زندگی تقریباً همیشه از هر خشونت و توجیهی استفاده می‌کنند تا به این شبهه پاسخ دهند. بر اساس این دیدگاه، زنان احتیاجی به اثبات جنسیت خود ندارند. آن‌ها به دلیل داشتن «قدرت باروری» می‌دانند که «زن» هستند.

به همین دلیل است که ما همسران؛ معشوقه‌ها، دختران و مادران بشر، مشکلی برای گذشت و بخشیدن نداریم. ما مردان را به عنوان فرزندان، برادران، پدران، همسران و معشوقان خویش دوست داریم و می‌دانیم که در کنار آن‌ها است که باور و قدرت «باروری» ما تحقق می‌یابد. مشکل ما هویت ما نیست بلکه شاید مشکل و ضعف ما در مشروط بودن هویت و جنسیت ما است. شاید به همین دلیل است که خیلی خیلی قدیم‌ها با تسلیم اولیه، این دوره بزرگ چند هزار ساله توهین، تحقیر و آزار را تحمل کردیم. شاید...

ونداد زمانی
radiozamaneh.com

پی‌نوشت:

«تاریخ زن ستیزی: کهن‌ترین تعصب جهان» به ترجمه‌ی منیره محمدی در ۳۶۴ صفحه توسط نشر زاگرس در سال ۲۰۱۱ در تورنتو ـ کانادا به قیمت ۲۵ دلار منتشر شده است.


Share/Save/Bookmark

more from ونداد
 
ونداد

َآناهید عزیز

ونداد


خوشحالم که برایتان جالب بود

تشکر


ونداد

سلام دوباره رشید خان

ونداد


به وبلاگت سر زدوم و مقاله پیشتازی زنان را خواندم. با نکته سنجی تمام تغییرات را دیدی و مثالهایی برای دفاع از ادعایت آوردی. سئوال های مشخصی هم مطرح کردی. خوب بود...

 مرسی از فرصت ایجاد شده

https://www.facebook.com/profile.php?id=1000017292...

ونداد

 


ونداد

h

by ونداد on

h


Anahid Hojjati

Vandad, thanks for sharing

by Anahid Hojjati on

.


rashid

گردش زمانه

rashid


ونداد گرامی نوشته ها و گزیده های پرمایه شما را خواندم . اندیشه و احساس و رفتار  فرد فرد انسان میتواند تا بینهایت متنوع و خصوصی باشد ولی حرکت عمومی جامعه حکایت خود را دارد و راه خودش را میرود . واژه نوبتی اشاره ای است به چرخه های طبیعت  یا گردش زمانه که ریز و درشت زندگی ما هم تابع آن است .موضوع فقط این نیست که مردان و زنان چه میاندیشند یا چه رفتاری میکنند ؟ انتقام جو و نوبتی کار هستند یا نه ؟ آنچه میکنند برایشان خیر دارد یا شر ؟
چه ما دوست داشته باشیم چه نداشته باشیم ، نوع رابطه زن و مرد وارد چرخشی بزرگ و تاریخی شده که مسیر خود را تا به آخر خواهد پیمود و این در ذات خود و نه در نگاه ما گوشه ای از عدالت آفریننده است .
از حدود سه سال پیش بنای این را داشتم مطلبی به باور خود اساسی در باره آینده زنان بنویسم که تنها فرصت کردم پیش درامدش را در وبلاگم ثبت کنم که میتوانید در این آدرس ملاحظه فرمائید http://iran-asha.blogfa.com/cat-5.aspx کامیاب باشید

ونداد

رشید عزیز

ونداد


اقتضا و شرائط درست است و نقشش حتمی است ولی فکر نکنم قراری برای نوبتی کردن اذیت جنس مخالف باشد. اکثریت بشر آدمخوار بود، وحشی بود، بی سواد و خرافاتی و بی ملاحظه بود ولی بخش بزرگی از بشر تلاش می کند که آنگونه نباشد یا کمتر باشد و حتی به مدد وضع قوانین نمی تواند بد باشد. ما مردان هم به دلائل بسیار، منافع مان با نفی حقوق زنان میسر می شد ... فکر نکنم زنان قراری برای انتقامجویی داشته باشند...

مرسی از توجه ات

https://www.facebook.com/profile.php?id=1000017292...


rashid

همه به نوبت

rashid


نه تنها تحقیر و ستیز با زن بلکه هزاران نوع تحقیر و توهین و ستیز دیگر هم همیشه در جریان بوده و خواهد بود . اینها در اصل ، تصمیم گیری نیست ،  ضرورت و اقتضای شرایط است . ضمنن همه تحقیر ها به زور نوعی برتری شدنی است و برتری هم همیشه یکسویه نمیماند و جا عوض میکند . نوع رابطه زن و مرد هم از این قاعده جابجائی پیروی میکند و دورانی که از همین حالا نشانه هایش را میبینیم خواهد آمد که زنان عقده های هزاران ساله را بر سر مردان خالی کنند و آنوقت است که شکوه و شکایت به عکس خواهد شد . در مقاطعی ( گهی این برآن و گهی آن براین ) غالب میشود ، و در مجموع هم عدالت و تعادل حکم رانی میکند . به گفته فردوسی :

 


چنین است گیتی پر آشیب و شیب


پس هر فرازی نهاده نشیب


Soosan Khanoom

Thanks for choosing this topic

by Soosan Khanoom on

and blogging about it. Women have always been victims of indiscrimination. You also have brought up a great point that this tragedy is universal and it is not unique to our society.

But may be men with poetic hearts are exceptions to the rules ..... somehow your arguments reminded me of Nima Yushij’s letter to his wife Alieh.  Here is part of it: 

" Most men treat women in a way they could not bear if women treated them in the same way.
They buy a woman like a rug. Cruel and indifferent, they spread that rug under their foot and trample on it. And finally they sell it without any sympathy toward it. 
For crushing and suppressing women, all religions, all countries, in both old and modern eras have special laws and customs. I don’t know why! 
I only know why I am not able to be indifferent. God divided all blessings of the earth among His creatures. He gave the people money, selfishness and cruelty, but to the poet he granted heart. And to that heart, he bestowed a mysterious power to be crushed and suppressed, facing woman’s beauty and power. 

Come my dear! Crush me forever! Imprison my heart for revenging female on male!  "


ونداد

مش قاسم عزیز

ونداد


ضمن اینکه از دید شما هم می توان به مسئله نگریست ولی می شود به این واقعیت هم تاسی جست که در مجموع همه بشریت در این شیوه رفتار سهیم بوده است. بی
شک بخشی از زنان نیز می توانند تداوم بخش «زن
آزاری» باشند.

مرسی ار توجه ات






Mash Ghasem

خال لب یار سیاه و دانه فلفل سیاه، این کجای و آن کجای!

Mash Ghasem


خدمت استاد ونداد ، با عرض ادب و سلام.
عزیز من اولندش که: "تصمیم" به تحقیر و کنترل زنان نه از سوی بشریت، بلکه
از سوی فقط نیمی از آن ، از سوی مردها ، در جامعه "مرد سالار" انجام
میگیرد، و ربطی مستقیم دارد با انکشاف مالکیت خصوصی. رجوع به کتاب فردریک
انگلس " خاستگاه خانواده، مالکیت خصوصی ودولت".
دومندش:  آپارتاید-جنسی  در جمهوری اسلامی، به دور از اغراق،
گسترده ترین و همه جانبه ترین ستم سیستماتیک ای است، که از سوی دولت یک
کشور، بر نیمی از جامعه اعمال میشود. از تفکیک سازی، تا سنگسار، تا....

FACEBOOK